Klavararanĝo „US-International” kiu subtenas specialaj esperantaj literoj por operaciumo Haiku

Esperanto estas la plej populara planlingvo en la mondo, kun de 2 ĝis 10 milionoj parolantoj. La operaciumo Haiku enhavas oficialan klavararanĝon por Esperanto, kio subtenas literojn kun diakritaj signoj „ĉapelo” ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ kaj „hoketo” ŭ. Ĉi tio klavararanĝo eblas esti la ĉefa klavararanĝo, aŭ labori kun aliaj klavararanĝoj uzante la klavararanĝan ŝaltilon „Keymap Switcher”:

La oficiala esperanta klavararanĝo en Haiku

Bedaŭrinde, la oficiala klavararanĝo havas gravan malavantaĝon: la uzano devas premi aldonan klavon „Option” („Win” sur „Vindoza” klavaro) por tajpi literojn kiuj ne estas enhavitajn en Esperanto (ekzemple, q, w, x):

Literaj q, w, x, y estas atingeblaj nur tra „Option” klavo

Ve, la angla klavararanĝo estas ankoraŭ bezonata pli ofte. Tial, por korespondi en Esperanto, oni devas uzi du apartajn klavararanĝojn, — la kutiman US-International kaj la Esperantan. Ekde mi uzas ambaŭ la rusan klavararanĝon, la listo de klavararanĝoj fariĝas tre longa, kaj unu el ili estas uzata malpli ofte ol la aliaj.

Por operaciumo „Vindozo” la solvo ekzistas en la formo de senpaga programo Tajpi. Ĝi analizas la enigo de la uzulo, kaj ĝi mem transformas literojn post kiuj sekvas la simbolo „ĉapelo” en literoj kun diakritaj signoj. Do, c+^ fariĝos ĉ, g+^ — ĝ, u+^ — ŭ, kaj tiel plu. Ĝi estas sufiĉe konvena, do mi decidis fari ion similan en Haiku.

En Haiku, oni povas krei analogo de Tajpi en la vojo kiu nomiĝas „eniga metodo”. Ĝi estas speciala kromprogramo por la eniga subsistemo de Haiku, kiu kontrolas konstante ĉiun enigon de la uzulo kaj havas la eblecon anstataŭigi partojn de la teksto, kiujn la uzulo eniras, laŭ la tajpita sekvenco. Tamen ĉi tiu tasko promesis esti malfacila, kaj mi bezonis pli rapidan solvon, tial mi decidis uzi la „senpaŝajn klavojn” anstataŭe. „Senpaŝaj klavoj” estas klavoj, kiuj mem ne produktas signojn; anstataŭe, ili modifas la sekvonajn signojn.

„Senpaŝaj klavoj” estis elpensitaj precipe por tajpi signojn kun diakritaj signoj. Sur meĥanikaj tajpiloj, „senpaŝa klavo” tajpis la diakritan signon, sed ne paŝigis ĉareton al la sekva signpozicio (tial la „senpaŝa”). La sekva signo estis tajpita ĉe la sama loko, kie la diakrita signo jam ekzistis.

En Tajpi oni unue tajpas la leteron, kaj poste la modifilon; en „senpaŝaj klavoj” la modifilo antaŭas la leteron. En aliaj vortoj, Tajpi similas al skribon per skribilo sur papero, kaj „senpaŝaj klavoj” similas al uzadon de tajpilo. Mi persone preferas la modus operandi de Tajpi; tamen, almozuloj ne povas esti elektistoj.

Nu, mi decidis krei klavararanĝon por Haiku, kiu surbazas de US-International klavararanĝo, sed ankaŭ subtenas specialajn esperantajn leterojn per „senpaŝaj klavoj”.

Kreo de la modifita klavararanĝo

Unue, mi uzis la komandlinian utilaĵon keymap kaj transformis la originalan „US-International” klavararanĝon al teksta dosiero:

La komando kiu transformas la klavararanĝon en teksta dosiero; kaj ĉi tiu tekstodosiero en redaktilo

Kiel vi povas vidi, la teksta dosiero konsistas el la aranĝo de la klavoj (tiel „klavararanĝo” ricevis sian nomon) kaj el la kodoj de tiuj klavoj. Mi ne tuŝos ion ajn krom la sekcio „senpaŝaj klavoj”, do ni rigardu ĝin:

Jen la listo de la signoj modifeblaj per la ĉapelo, kaj kodoj de la rezultoj. La teksto reliefigita en rozo signifas, ke por aktivigi la ĉapela „senpaŝa klavo” oni devas teni Option kaj tajpi ĉapelon, kio estas Shift + 6; sekve, du modifilaj klavoj estas premataj samtempe, Option kaj Shift.

Ende nenia alia litero kun ĉapelo interesas min, mi forigas ĉi tiun tutan sekcion kaj anstataŭigas ĝin per Esperantaj literoj. Mi uzas la programon „Character Map” por akiri la ĝustajn kodojn:

Grafika uzulinterfaco de la programo „Character Map”. Unu ol la interesaj Esperantaj literoj estas reliefigita, ĝia kodo troviĝas en la lasta linio, post la vortoj „UTF-8”.

Unu ol la literoj havas hoketon anstataŭ la ĉapelon, sed mi ankoraŭ metas ĝin en la „ĉapelo” sekcio. Ĉiu litero povas esti granda aŭ malgranda, do aldono de ses literojn signifas aldono de dek du linioj al la dosiero.

Finfine, la dosiero aspektas jene:

La „ĉapelo” sekcio enhavas nur Esperantajn literojn nun. La unua litero en ĉi tiu sekcio estas Ĉ, gia kodo estas 0xC488, kiel en la antaŭa bildo.

Kiam la redaktado finiĝas, la teksta dosiero devas esti tradukita al la duuma klavararanĝo. Mi denove uzu la komandlinia utilaĵo keymap :

La utilaĵo keymap tradukis la tekstan dosieron al la duuma klavararanĝo, kaj enmetas la rezulton en dosieron /boot/home/config/settings/Keymap/US-Esperanto.

Haiku serĉas la klavararanĝojn en nur du dosierujoj:

  1. /boot/system/data/Keymaps — jen la operaciumo tenas sistemajn klavararanĝojn; mi akiris ĉi tie la klavararanĝon „US-International” en la komenco de ĉi tiu artikolo.
  2. /boot/home/config/settings/Keymap — ĉi tie la uzulo entenas siajn propajn klavararanĝojn, kiuj li mem farigis.

Bonvolu noti, ke la unua loko havas „Keymaps” plurale, kaj la dua havas „Keymap” singulare!

Ĉar la operaciumaj dosierujoj estas sub kontraŭskriba protekto, kaj uzulo ne eblas skribi en la unua loko, konsekvencoj estas evidentaj: la nove kreita klavararanĝo “US-Esperanto” iros al la dua dosierujo. Nun, ni kontrolu la rezultojn de ĉi tiu eksperimento!

Testado kaj konfirmado

Estas nova opcio en la maldekstra-malsupra parto de la jam familiara GUI-utilaĵo Keymap: la listo de „Uzulaj” klavararanĝoj enhavas la nun kreitan „US-Esperanto” klavararanĝon. Ni alklaku ĝin unufoje por aktivigi ĝin. Nun, se ni premas samtempe „Option” kaj „Shift”, la eblaj „senpaŝaj klavoj” estos markitaj per blua:

Ni malfermu tekstrotraktadon kaj alvokadu la „ĉapelo” senpaŝan klavon per premanti la klavojn Option+Shift+6. Nun premu unu el la ses literoj aldonitaj al la klavararanĝo:

La esperanta frazo enhavas literojn kun ĉapelo (koloritaj en blua), kiujn mi tajpis sen ŝanĝi de la modifita US-Esperanto klavararanĝo.

Hohoy! Nun, mi aldonas ĉi tiun modifitan klavararanĝon kiel la ĉefa sistema klavararanĝo en la „Keymap Switcher” trenante ĝin de la fundo de la suba listo de disponeblaj klavararanĝoj en la supro de la supra listo de elektitaj klavararanĝoj:

Ekde nun la „US-International” klavararanĝo kun Esperantaj literoj estos la ĉefa, kaj la rusa estas la duaranga. Uzulo povas ŝalti la klavararanĝo per Ctrl+Shift.

En la sekva artikolo mi priskribos la procezon kial enpaki la ĉi tiu klavararanĝon por distribui ĝin.

Fontkodo: https://github.com/ahitech/US_International_Esperanto-keymap/releases